Çukurova’nın Altın Sarısı Kan Ağlıyor: Narenciye Üreticisi Çıkmazda
Çukurova’nın bereketli toprakları, emeğin ve alın terinin en saf haline ev sahipliği yapar. Akdeniz’in güneşiyle olgunlaşan portakallar, mandalinalar ve limonlar dallarında sararırken, bu bolluğun altında derin bir sessizlik ve çaresizlik yatıyor. Bugün Çukurova çiftçisi, tarihin en ağır krizlerinden biriyle baş başa; ürettiği ürüne ne yazık ki pazar bulamıyor, emeğinin karşılığını alamıyor.
Çukurova’nın Altın Sarısı Kan Ağlıyor: Narenciye Üreticisi Çıkmazda
Çukurova’nın bereketli toprakları, emeğin ve alın terinin en saf haline ev sahipliği yapar. Akdeniz’in güneşiyle olgunlaşan portakallar, mandalinalar ve limonlar dallarında sararırken, bu bolluğun altında derin bir sessizlik ve çaresizlik yatıyor. Bugün Çukurova çiftçisi, tarihin en ağır krizlerinden biriyle baş başa; ürettiği ürüne ne yazık ki pazar bulamıyor, emeğinin karşılığını alamıyor.
Erzin’den Dörtyol’a, Yumurtalık’tan Ceyhan’a kadar narenciye bahçelerini gezdiğinizde karşınıza çıkan tablo acı bir gerçeği gözler önüne seriyor. Dalında kalan, hak ettiği değeri görmeyen meyveler, üreticinin umutlarını da tüketiyor.
"Maliyeti 8-10 Lira, Teklif Edilen Fiyat 2-3 Lira"
Erzin’in Aşağıburnaz mahallesinde yıllardır narenciye yetiştiren Adem Bey ile bahçesinde bir araya geldik. Yüzündeki yorgunluk, bizzat yaşadığı ekonomik çıkmazın en net özetiydi. Yaşadıkları çaresizliği şu sözlerle dile getirdi Adem Bey:
"Ben bu ürünü 8-10 TL arasında maliyetle verdim ancak her nedense narenciye, mandalina, portakal ve limonuma 2-3 TL fiyat veriyorlar. Bu nasıl bir iş anlayamadım. Sayın Cumhurbaşkanım, Sayın Bakanım perişan olduk, hükümetimiz bize sahip çıksın."
Bu feryat, sadece Adem Bey’in değil; Çukurova’da sabahın ilk ışığıyla tarlaya giren, gübre, ilaç, mazot ve işçilik maliyetleri altında ezilen tüm üreticilerin ortak çığlığıdır.
Çözüm Bekleyen Sorunlar
Maliyet ile Satış Fiyatı Arasındaki Uçurum: Gübre, sulama ve işçilik giderleri katlanırken, ürünün tarladaki alıcı fiyatının maliyetin çok altında kalması üreticiyi borç sarmalına itiyor.
Pazarlama ve İhracat Tıkanıklığı: İç piyasadaki arz fazlası ve dış pazarlarda yaşanan dönemsel daralmalar, ürünün dalında kalmasına ya da yok pahasına elden çıkarılmasına neden oluyor.
Üreticinin Yalnızlığı: Çiftçi, alın terinin karşılığını alamadığı her sezon biraz daha topraktan uzaklaşıyor. Bu durum, sadece bölgesel bir ekonomik kriz değil, aynı zamanda gelecekteki gıda güvenliğimiz için de büyük bir tehdittir.
Bir Umut Çağrısı
Çukurova’nın narenciyesi bu ülkenin gururudur. Ancak bu gurur, üreticinin sırtındaki yükü hafifletmediğimiz sürece sürdürülebilir olmaktan çıkıyor. Adem Bey’in ve binlerce narenciye üreticisinin Ankara’dan yükselen bu haklı feryadı kulak ardı edilmemelidir.
Üreticinin acil olarak taban fiyat desteğine, ihracat teşviklerine ve pazar çeşitliliğine ihtiyacı var. Aksi takdirde, bu bereketli bahçeler sessizliğe bürünecek, Türkiye’nin narenciye ambarı olan bu topraklar eski görkemini yitirecektir. Çiftçi sesini duyurmak, "Bize sahip çıkın" çağrısının karşılık bulmasını istiyor. Vakit, Çukurova'nın ve Türk çiftçisinin elinden tutma vaktidir.
Muzaffer Açıkkar Alternatif Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni